Columns die gaan over de binnenlandse politiek

Asjemenou

Het is eindelijk een beetje zomer en kan de winterjas uit en de korte broek en teenslippers aan. Nou loop ik helemaal niet graag op slippers, geef mij maar een paar lage sneakers. Zonder slippers kom ik ook wel aan mijn portie serotonine. We mogen van onze Mark en Hugo, beiden ondertussen ook geprikt, steeds meer nu ruim tien miljoen Nederlanders zijn geprikt en de corona besmettingen en ziekenhuisbezetting flink dalen. Ik heb de tweede prik net te pakken. Erop uit zou ik zeggen en dat doet websites van reisbureaus en vliegmaatschappijen ontploffen. Gezellig, straks weer met z’n allen in de rij bij de incheckbalie op Schiphol. Wel 1,5 meter afstand hadden en mondkapje op. Ik laat het vliegen naar een zonnig oord deze zomer nog even passeren. Mondkapjes hebben we overigens voldoende, want Sywert van Lienden heeft er genoeg voor ons ingekocht en kan ze nu gratis weggeven, lijkt me. Sywert is het volgende poppetje waar de Tweede Kamer zijn gram, via de betreffende minister, wil halen. Nu de formatie in een impasse zit en nog wel even zal duren, heeft de Tweede Kamer, hier voldoende tijd voor. Het sympathieke imago van Sywert is volkomen naar de maan, maar ach met negen miljoen in de pocket kun je het in alle stilte wel tijdje uithouden en in stilte nadenken over een volgende ‘klus’. Misschien een politieke partij starten of verhuizen naar Forumland en zijn euro’s omzetten naar de Forum-cryptomunt. Het is Thierry Baudet nu echt in zijn bolletje geslagen. Gaat hij dan ook een eigen voetbalteam beginnen. Dat brengt me op het Nederlands elftal dat bijna gaat beginnen aan het Europees Kampioenschap. Zoals u weet ben ik geen voetbal liefhebber en zeker niet van het betaalde voetbal met al die tattoo-boys en spuwers. Voor velen is voetbal de belangrijkste bijzaak in het leven en schreeuwen hun kelen schor als er wordt gescoord. Geeft mij mooi de tijd om op televisie naar series en films te kijken. Voor de STER van Loeki de Leeuw (“Asjemenou”) betekent het EK-voetbal wel flinke inkomsten en kleuren veel reclames oranje. Neen, ik heb geen juichcape gespaard. Normaal is het in maart, maar door de lockdown was er pas nu de Boekenweek, maar toch anders. Geen Boekenbal, wel een geschenk, dit jaar geschreven door Hanna Bervoets. Ik heb een exemplaar binnen en daarmee is de collectie (vanaf 1932) weer compleet.  

Burn-outfabriek op het Binnenhof

Minister Bruno Bruins (Medische Zorg en Sport), Rens Raemaker (D66), Harry van der Molen (CDA), Pieter Omtzigt (CDA) en recent minister Bas van ’t Wout (Economische Zaken) hebben allemaal één ding gemeen. Ze werken allemaal aan het Binnenhof en zitten nu thuis, overwerkt, met een burn-out. Dat is niet iets van de laatste tijd. Ook in het verleden bleven politici voor langere tijd thuis, maar werd het geen burn-out genoemd. Een voorbeeld is toenmalig Kamerlid Zihni Özdil (GroenLinks) en die schrijft daar nu een boek over, want er is iets goed mis in Den Haag. Politicus lijkt een kwetsbaar beroep te zijn. Daar liggen allerlei oorzaken aan ten grondslag: moeten profileren, zeker rond verkiezingen, veel te veel moties, druk uit de media en ga zo maar door. Toevallig volg ik met enige regelmaat de Kamerdebatten. Wat me daarbij opvalt is dat het, zeker de laatste maanden, veelal gaat over de poppetjes en over de coronamaatregelen. Dat laatste is allemaal voor de bühne, want omdat het demissionaire kabinet nog steeds een meerderheid heeft in de Tweede Kamer gaan die maatregelen altijd gewoon door, heel soms met een kleine aanpassing. Pieter Omtzigt, een van die poppetjes, was natuurlijk door de gefotografeerde notitie van verkenner Kajsa Ollongren veelvuldig ontwerp van gesprek in die Tweede Kamer. Functie leders! En dat ging maar door en daardoor zit Omtzigt nog langer thuis en wordt hij nu toch vervangen door partijgenoot Henri Bontenbal. De vorige Kamervoorzitter Khadija Arib waarschuwde al vaker voor de te hoge werkdruk in Den Haag. Onderzoek toont o.a. aan dat veel bewindspersonen uit het eerste kabinet Rutte tegen overspannenheid aan zaten en dat kwam door het te kleine kabinet en wordt er daardoor veelal geleefd naar de Kameragenda. Het moet dus anders. Een mooi taak voor de nieuwe Kamervoorzitter, Vera Bergkamp en straks de nieuwe minister-president. Misschien moeten ze eerst maar eens beginnen om debatten in te korten en niet tot midden in de nacht te laten duren. Dat kan o.a. door kortere spreektijden en vooral door kortere en minder interrupties toe te staan. Tijdens het vragenuurtje op dinsdag zijn er m.i. te veel Kamervragen n.a.v. artikelen die in kranten worden gepubliceerd of uit gedane uitspraken in talkshows. Kamerleden zouden m.i. zich meer bezig moet houden met wetgeving e.d., maar daar heb ik de laatste jaren bitter weinig van gezien. Terug naar de basis van het werk de regering controleren en niet de media. Dat scheelt een hoop werk en daarmee minder kans op een burn-out.

Hoe help je een politieke partij om zeep.

Nou, dat is eigenlijk heel simpel. Je hebt één zetel in de Tweede Kamer, maakt ruzie met het bestuur, verlaat de partij en gaat namens jezelf verder in die Tweede Kamer. Het is 50Plus deze week overkomen en ene Liane den Haan is daar voor verantwoordelijk. Niet helemaal natuurlijk, want het begon al met de ruziemakende Henk Krol. Henk bleef vrolijk en gaf altijd anderen de schuld en begon toen voor zichzelf en nam zijn 50Plus zetel mee. Fout! Om via de verkiezingen opnieuw in de Tweede Klamer te komen mislukte en nu runt het een B&B. Bij 50Plus werd door Jan Nagel Liane den Haan binnengehaald als nieuwe lijsttrekker voor deze partij. Ik en velen met mij vonden dit een slecht idee, want waar Lianne den Haan ten tonele verschijnt is het ruzie. Nog voor de verkiezingen was die ruzie er al tussen Den Haan en de fractie in de Tweede Kamer over het pensioenakkoord. Den Haan was voor en 50Plus mordicus tegen. Natuurlijk wel raar dat je dan zo iemand als lijsttrekker binnenhaalt. Fout! Mede door dat geruzie en onduidelijkheden in standpunten haalde 50Plus nog net één zetel en daarmee kwam Liane den Haan alleen in de Tweede Kamer. De ruzie ging op de achtergrond gewoon verder en dat leidde deze week tot een breuk en gaat Lianne den Haan met ‘zetelroof’ (fout!) onder haar eigen naam en als eenmansfractie door en is 50Plus uit de Tweede Kamer.

Jan Nagel zit nog wel als senator in de Eerste Kamer en her en der zullen nog wel enkele 50Plussers in gemeente- en provinciebesturen zitten. Deze week kiest 50Plus een nieuw hoofdbestuur, maar heeft dat nog wel zin? Ze kunnen de partij beter opheffen, want dat komt natuurlijk nooit meer goed. En wat Lianne den Haan betreft die zou zo flink moeten zijn om wat anders te gaan doen i.p.v. nog vier jaar het flinke gage als lid van de Tweede Kamer op te strijken. Fout! Het zou me niks verbazen dat er opzet in het spel is geweest om zo aan een goed betaalde baan te komen. Wegwezen zou ik zeggen. Als ze dat niet wil hoop ik voor 50Plus dat er snel nieuwe verkiezingen komen, want dan lijkt mij haar rol direct uitgespeeld. Nu gaat Den Haan, volgens eigen zeggen ‘de senioren een krachtige stem geven’. In je eentje, maak dat de kat wijs en van mij hoeft dat niet, want er zijn genoeg grote partijen in de Tweede Kamer die dat prima kunnen. Mocht je nu denken dat ik op 50Plus heb gestemd en een teleurgestelde kiezer ben. Niets is minder waar. Ik kan er alleen heel slecht tegen als een Kamerlid zich van de partij afkeert en dan de zetel meeneemt, ook als is dat wettelijk toegestaan. Fout! Niet jij, maar de partij is belangrijk! Kortom Liane wegwezen.

Notulen sensibiliseren

Is het nótulen of notúlen,  waar ligt de klemtoon? Ik help je uit de brand. Zowel ‘nótulen’, met de klemtoon op de eerste lettergreep de ‘ó’, als ‘notúlen’, met de klemtoon op de tweede lettergreep de ‘ú’, is goed. Nótulen is de klassieke uitspraak. Notúlen is in het Nederlands natuurlijker. Maar het mag dus allebei, je kunt het niet fout doen. Misschien is het handig om in de notulen niet een uitspraak als ‘sensibiliseren’ te laten vastleggen, want je wordt direct op het matje geroepen om uit te leggen wat je daarmee bedoelde, zoals Wopke Hoekstra over zijn partijgenoot Pieter Omtzigt. Veel Kamerleden lieten afgelopen donderdag, in het debat met het demissionaire kabinet over de notulen uit de ministerraad, weten dat ze soms niet eens wisten wat sensibiliseren betekende. Als je het woordenboek raadpleegt lees je twee betekenissen: 1) ‘gevoelig maken’, maar dat is in de zin van voor een bepaalde stof en dat is niet Pieter Omtzigt. 2) ‘ontvankelijk maken voor’ of ‘belangstelling wekken voor, maar beiden slaan niet op Pieter Omtzigt. Wat heeft Wopke dan wel bedoeld met dit deftig taalgebruik? Mogelijk iets van Omtzigt tot bezinning brengen, maar dat maken wij ervan en is mijns inziens niet juist, wel als we richting ‘bewustmaken’ denken. Misschien dat Wopke Pieter bewust wilde maken dat hij bij een coalitie partij zit en dus een beetje moet meedenken en niet moet tegenwerken of lastig zijn. Oei, dat kan je natuurlijk niet zeggen tegen een onafhankelijk Kamerlid, ook al is die van dezelfde partij.  De pleures brak uit en de storm is nog steeds niet echt gaan liggen. We hebben het maar steeds over Pieter Omtzigt die zich, samen met Renske Leijten, in de kindertoeslagaffaire heeft gestort en met succes. Politiek gezien heeft het dit huidige kabinet tot aftreden gedwongen en dat is nu demissionair. Voor dit team geen ramp want die krijgen straks allemaal weer een mooie baan of worden weer minister in een nieuw kabinet. Erger is het natuurlijk gesteld met de ouders die het betrof en al jaren in de problemen zitten door deze affaire en veelal nog steeds niet zijn gecompenseerd. Die zijn niet gevoelig te maken, te sensibiliseren, met een demissionair kabinet, maar wel met een fikse uitkering. Neem dat maar op in de notulen (uitspraak naar keuze).

Voorzitter

Met 74 stemmen werd Vera Bergkamp afgelopen woensdag in de eerste ronde verkozen tot nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer en direct in de eerste stemmingsronde. Khadija Arib, tot vorige week voorzitter van die Kamer, kreeg slechts 38 stemmen, terwijl ze het volgens velen tot dan toe prima had gedaan. De nieuwe Tweede Kamer dacht daar anders over en was schijnbaar toe aan verandering. Het debat waarin de drie kandidaten (Arib (PvdA), Bosma (PVV) en Bergkamp (D66)) zich gingen voorstellen zou duren van 10.15 tot 12.00 uur. U vermoedt het al, het debat liep zoals gewoonlijk weer eens uit en pas rond 18 uur ging de eerste stemmingsronde beginnen. Nou ja, die stemmingsronde ging dan weer in drieën, want er mogen, door corona, maar 50 Kamerleden tegelijk in de vergaderzaal aanwezig zijn. De Kamerleden krijgen allemaal een post-it-geeltje (!) waarop ze één naam mogen zetten. De griffier leest de namen op en een voor een deponeren de leden hun briefje in de stembus, voor de gelegenheid een veel te kleine collectebus. Hoe knullig kan het gaan binnen ons parlement. Vier jaar geleden waren er zelfs drie stemmingsronden nodig om uiteindelijk Arib tot voorzitter te kiezen. Alleen die stemmingen al duurden toen drie uur! Gek trouwens dat in de eerste twee ronden Kamerleden ook mogen stemmen op leden die niet hebben gesolliciteerd naar de functie. Pas in de derde ronde heeft men de keuze te maken uit de twee overgebleven kandidaten met de meeste stemmen uit ronde twee. Zover is het dit jaar niet gekomen en met vier stemmen meer dan de gewenste meerderheid (70 stemmen) won Bergkamp afgetekend en kon Arib terug naar de zaal om de PvdA te vertegenwoordigen. Hoelang zal ze in de kamer blijven na deze afwijzing? Er was nog een derde kandidaat PVV-er Martin Bosma. Bosma is al jaren ondervoorzitter en als hij de kamer voorzit doet hij dat uiterst professioneel, efficiënt en met een lach. Bosma was op voorhand kansloos eenvoudigweg omdat hij PVV-er is. Voor PVV-leider Geert Wilders was de verkiezing van Bergkamp aanleiding om de fractievoorzitter van D66 en de VVD ervan te beschuldigen het op een akkoordje te hebben gegooid. In het achterhoofd speelt dan de gedachte dat op deze wijze mogelijk de weg weer vrijkomt voor een kabinet met de VVD. Van mij mag dat als Kaag dan maar de eerste vrouwelijke premier wordt van ons schone landje. Maar, dat zal dan wel indruisen tegen de wensen van de VVD om Rutte weer premier te laten worden. Het woord is nu aan informateur Tjeenk Willink. Ben heel benieuwd naar zijn bevindingen.